Nâng cao giáo dục cơ bản ở ASEAN thông qua đánh giá diện rộng quốc tế

Ngày 14/5, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) phối hợp với Ban Thư kí Tổ chức Bộ trưởng Giáo dục các nước Đông Nam Á (SEAMEO) tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Nâng cao giáo dục cơ bản ở ASEAN: Thảo luận chính sách cho đánh giá diện rộng quốc tế ở Đông Nam Á”.

Hội thảo là diễn đàn để các quốc gia, tổ chức quốc tế và chuyên gia giáo dục trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác khu vực trong phát triển hệ thống đánh giá giáo dục dựa trên bằng chứng, hướng tới nâng cao chất lượng, công bằng và tính bền vững của giáo dục cơ bản trong ASEAN.

Quang cảnh hội thảo

Tăng cường hợp tác khu vực trong đánh giá giáo dục

Phát biểu khai mạc hội thảo, Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng Huỳnh Văn Chương cho biết, Kế hoạch hành động giáo dục ASEAN là văn kiện quan trọng định hướng hợp tác giáo dục giữa các quốc gia Đông Nam Á, đồng thời tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác giữa khu vực với các đối tác quốc tế và các tổ chức phát triển.

Trong bối cảnh các quốc gia đang nỗ lực thực hiện Mục tiêu Phát triển bền vững số 4 (SDG4) về giáo dục chất lượng, việc tăng cường hợp tác khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực đánh giá giáo dục, có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình nâng cao chất lượng và công bằng giáo dục.

Theo Cục trưởng Huỳnh Văn Chương, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các quốc gia, tổ chức quốc tế và chuyên gia giáo dục chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi định hướng phát triển các chương trình đánh giá diện rộng, qua đó cung cấp dữ liệu khách quan, tin cậy phục vụ xây dựng và thực thi chính sách giáo dục.

Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng Huỳnh Văn Chương phát biểu khai mạc hội thảo

Hội thảo tập trung vào ba nội dung chính gồm: chia sẻ kinh nghiệm triển khai các chương trình đánh giá diện rộng quốc tế; thúc đẩy sử dụng kết quả đánh giá trong cải cách chương trình, hỗ trợ giáo viên; đồng thời tăng cường học hỏi đồng đẳng và chia sẻ kinh nghiệm giữa các quốc gia trong việc hoạch định chính sách giáo dục dựa trên bằng chứng.

Cục trưởng Huỳnh Văn Chương bày tỏ tin tưởng, các trao đổi và khuyến nghị tại hội thảo sẽ góp phần tăng cường hợp tác giáo dục trong ASEAN, đồng thời hỗ trợ các quốc gia nâng cao năng lực hệ thống giáo dục, cải thiện kết quả học tập của học sinh và thúc đẩy phát triển giáo dục bền vững trong khu vực.

Đánh giá diện rộng giúp hoạch định chính sách giáo dục dựa trên bằng chứng

Chia sẻ tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng Phạm Quốc Khánh cho biết, Việt Nam xác định rõ cam kết thực hiện SDG4 và mục tiêu đến năm 2030 nằm trong nhóm quốc gia có chất lượng giáo dục cao. Theo Phó Cục trưởng, Việt Nam là một trong những quốc gia đầu tiên xây dựng Kế hoạch tổng thể quốc gia về đánh giá diện rộng nhằm cung cấp dữ liệu phục vụ xây dựng chính sách và giám sát đổi mới giáo dục. Hiện nay, Việt Nam triển khai đồng thời các chương trình đánh giá quốc tế như PISA, SEA-PLM, TALIS cùng với các chương trình đánh giá diện rộng trong nước.

Từ kết quả các kì đánh giá, Việt Nam đã xác định nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh như điều kiện kinh tế - xã hội, trình độ học vấn của cha mẹ, ngôn ngữ sử dụng tại gia đình và môi trường học tập.

Phó Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng Phạm Quốc Khánh trao đổi tại hội thảo

Phó Cục trưởng Phạm Quốc Khánh nhấn mạnh, ưu tiên của Việt Nam hiện nay là giảm tỉ lệ học sinh dưới chuẩn, thu hẹp khoảng cách học tập giữa các vùng miền và tăng số lượng học sinh đạt thành tích cao. Dữ liệu từ các kì đánh giá quốc tế cũng giúp Việt Nam nhận diện rõ khoảng cách giữa học sinh khu vực thành thị, nông thôn và miền núi để có giải pháp phân bổ nguồn lực phù hợp hơn.

Phát biểu tại hội thảo, bà Rodora T. Babaran - Giám đốc Phát triển Con người, Ban Thư kí ASEAN đánh giá cao vai trò của Bộ GDĐT Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác giáo dục khu vực. Theo bà, trong bối cảnh ASEAN đang triển khai Kế hoạch Hành động ASEAN về Giáo dục giai đoạn 2021-2025 và hướng tới giai đoạn 2026-2030, việc cải thiện kết quả học tập và bảo đảm giáo dục chất lượng tiếp tục là ưu tiên trọng tâm của các quốc gia trong khu vực.

Đại biểu tham dự hội thảo

Đại diện Ban Thư kí ASEAN nhấn mạnh, các cơ chế đánh giá mạnh mẽ và toàn diện đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng, tăng cường khả năng phục hồi của hệ thống giáo dục và thúc đẩy cơ hội học tập công bằng cho mọi người học.

Theo bà Rodora T. Babaran, các chương trình đánh giá quy mô lớn quốc tế như SEA-PLM không chỉ giúp các quốc gia hiểu rõ hơn về kết quả học tập của học sinh mà còn hỗ trợ xác định khoảng cách, từ đó xây dựng các chính sách phù hợp hơn. Đồng thời, ASEAN cũng đang đặc biệt chú trọng thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục, song vẫn đối mặt với nhiều thách thức về hạ tầng công nghệ, khả năng kết nối và năng lực sư phạm số, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và nhóm yếu thế.

Tại hội thảo, bà Datuk Habibah Abdul Rahim - Giám đốc Ban Thư kí SEAMEO cho rằng, báo cáo khu vực SEA-PLM 2024 cho thấy cuộc khủng hoảng học tập vẫn đang diễn ra tại Đông Nam Á khi cứ hai học sinh lớp 5 thì chỉ có một em đạt mức năng lực tối thiểu về đọc hiểu. Theo bà, nhiều học sinh kết thúc bậc tiểu học nhưng chưa có đủ kĩ năng nền tảng cần thiết cho học tập suốt đời và tham gia thị trường lao động trong tương lai. Khoảng cách về điều kiện kinh tế - xã hội, giới tính, ngôn ngữ và môi trường học tập tiếp tục ảnh hưởng tới cơ hội học tập của trẻ em trong khu vực.

Bà Datuk Habibah Abdul Rahim - Giám đốc Ban Thư kí SEAMEO, trao đổi tại hội thảo

Theo Giám đốc Ban Thư kí SEAMEO, SEA-PLM đang ngày càng đóng vai trò như một nền tảng khu vực quan trọng giúp các quốc gia Đông Nam Á chuyển đổi “từ dữ liệu thành hiểu biết” và “từ hiểu biết thành tác động”. Bà nhấn mạnh, các chương trình đánh giá diện rộng không chỉ nhằm đo lường kết quả học tập mà còn góp phần định hình ưu tiên cải cách giáo dục, tăng cường trách nhiệm giải trình và hỗ trợ xây dựng các hệ thống giáo dục thích ứng, bao trùm và lấy người học làm trung tâm hơn trong tương lai.

Ông Matt Brossard - Cố vấn cao cấp về Giáo dục của UNICEF nhận định hội thảo diễn ra vào thời điểm then chốt khi thời hạn thực hiện SDG4 chỉ còn vài năm. Theo ông, khu vực cần tăng tốc hành động, trong đó dữ liệu đánh giá là đòn bẩy quan trọng để cải thiện kết quả học tập.

Đại diện UNICEF nhấn mạnh thông điệp “RUNS”, gồm: nâng cao tiêu chuẩn và mức tối thiểu; khai phá tiềm năng học sinh; thu hẹp khoảng cách; củng cố hệ thống giáo dục. Ông cho rằng đánh giá không phải là mục tiêu cuối cùng mà là phương tiện để cải thiện kết quả học tập cho mọi trẻ em, đặc biệt là nhóm yếu thế; đồng thời khuyến khích các quốc gia ASEAN thúc đẩy sử dụng dữ liệu trong toàn bộ hệ thống quản lí giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách và quản trị giáo dục.

Chuyên gia quốc tế trao đổi tại hội thảo

Đẩy mạnh sử dụng dữ liệu đánh giá để nâng cao chất lượng giáo dục

Phát biểu bế mạc hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng (Bộ GDĐT)  Phạm Quốc Khánh đánh giá cao những chia sẻ kinh nghiệm của Campuchia, Malaysia, Lào, Philippines và Thái Lan trong triển khai các chương trình đánh giá quốc tế, sử dụng kết quả đánh giá để cải cách chương trình giáo dục và thúc đẩy học hỏi đồng đẳng giữa các quốc gia.

Theo Phó Cục trưởng Phạm Quốc Khánh, những kết quả và khuyến nghị từ hội thảo sẽ tiếp tục được nghiên cứu, chia sẻ và vận dụng hiệu quả vào quá trình xây dựng chính sách giáo dục của mỗi quốc gia.

Ông nhấn mạnh, các chương trình đánh giá diện rộng như SEA-PLM có ý nghĩa quan trọng đối với chính sách công giáo dục khi cung cấp bằng chứng khoa học cho hoạch định, thực thi và điều chỉnh chính sách. Thông qua dữ liệu đánh giá, các quốc gia có thể xác định chất lượng giáo dục, đánh giá hiệu quả cải cách, phát hiện chênh lệch giữa các vùng miền và tăng cường quản trị giáo dục dựa trên dữ liệu.

Đại biểu tham dự hội thảo

Những trao đổi và khuyến nghị tại hội thảo được kì vọng sẽ góp phần hỗ trợ nâng cao năng lực hệ thống giáo dục, cải thiện kết quả học tập của học sinh, hướng tới một nền giáo dục chất lượng, công bằng và bền vững trong toàn khu vực Đông Nam Á.

Cục Quản lí chất lượng sẽ tiếp tục tổng hợp các tài liệu, sáng kiến và khuyến nghị từ hội thảo để phục vụ quá trình nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phát triển đánh giá diện rộng, góp phần nâng cao chất lượng và công bằng giáo dục của Việt Nam và khu vực trong thời gian tới.

Cục Quản lý chất lượng