Thành tích của học sinh Việt Nam tại các kỳ Olympic quốc tế: tri thức trẻ đóng góp cho đất nước

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Huỳnh Văn Chương đã có trao đổi với báo chí cho biết, năm 2026, đến thời điểm hiện tại có 06/08 Đoàn tham dự các kỳ Olympic có 100% học sinh đoạt giải, gồm 12 Huy chương Vàng (HCV), 18 Huy chương Bạc (HCB), 03 Huy chương Đồng(HCĐ). Tất cả các đội tuyển đều nằm trong nhóm 10 quốc gia dẫn đầu xếp theo số lượng HCV, đặc biệt nổi bật Đội tuyển Olympic Hóa học quốc tế xếp đồng hạng nhất với Trung Quốc và Ấn Độ; Đội tuyển Tin học Châu Á Thái Bình Dương xếp thứ 2 đồng hạng với đội tuyển Nhật Bản. Theo Cục trưởng, thành tích xuất sắc này đang khẳng định vị thế và năng lực của học sinh Việt Nam đã tiệm cận chuẩn quốc tế.
 

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Huỳnh Văn Chương

Phóng viên: Thành tích nổi bật của học sinh Việt Nam tại các kỳ Olympic quốc tế năm nay phản ánh điều gì về chất lượng đào tạo học sinh năng khiếu và nguồn nhân lực khoa học của Việt Nam?
Thành tích xuất sắc của đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự Olympic khu vực và quốc tế trong những năm qua khẳng định chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời khẳng định hướng đi đúng trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi của Bộ Giáo dục và Đào tạo; khẳng định việc lựa chọn khách quan, đúng quy chế; có sự kế thừa mà còn thêm nhiều giải pháp mới tích cực trong chỉ đạo, tổ chức tập huấn cũng như việc lựa chọn các cán bộ, giảng viên dẫn Đoàn học sinh dự thi Olympic khu vực, quốc tế.
Kết quả một số môn đòi hỏi kỹ năng thực hành rất cao như Vật lí, Hóa học và Sinh học tiếp tục có được những thành tích nổi bật và duy trì trong nhiều năm đã là niềm cảm hứng, tạo động lực cho các thế hệ học sinh trong việc theo đuổi niềm đam mê về bộ môn khoa học này giúp cho việc đẩy mạnh giáo dục STEM, AI cho học sinh, sinh viên Việt Nam phù hợp với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Kỳ thi Olympic là một trong những kênh thông tin quan trọng để phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, từng bước mở rộng nguồn nhân lực trẻ có tiềm năng trong lĩnh vực khoa học và công nghệ ngay từ bậc phổ thông. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của đất nước trong giai đoạn mới.
Phóng viên: Sau những tấm huy chương, ngành Giáo dục đang có những định hướng gì để tiếp tục bồi dưỡng, kết nối và tạo điều kiện để các em phát huy năng lực trong những lĩnh vực đất nước đang cần?
Bộ GDĐT đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng nhân tài từ bậc phổ thông theo hướng liên tục, bài bản, gắn kết giữa nhà trường phổ thông, đại học, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ. Cùng với đó,  sẽ đổi mới chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi theo chuẩn quốc tế, tăng cường nghiên cứu khoa học, thực hành, tăng cường giáo dục STEM, AI và các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, thay vì hướng đến thành tích thi Olympic. Bộ cũng xây dựng chính sách phát triển và sử dụng nhân tài trẻ và mở rộng cơ hội cọ xát quốc tế, tăng cường tham gia các kỳ Olympic, cuộc thi khoa học, chương trình trao đổi học thuật và hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu hàng đầu thế giới. Một trong những nhiệm vụ quan trọng là xây dựng mạng lưới học sinh đạt giải Olympic quốc tế và định hướng đào tạo gắn với nhu cầu phát triển quốc gia, ưu tiên các lĩnh vực khoa học cơ bản, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Phóng viên: Theo ông, làm thế nào để hành trình của những học sinh Olympic không dừng lại ở thành tích thi cử mà tiếp tục trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng góp cho sự phát triển của đất nước?
Chúng ta cần thay đổi tư duy từ "đào tạo để thi" sang "đào tạo để phát triển nhân tài". Thành tích tại các kỳ Olympic quốc tế là điểm khởi đầu của quá trình phát triển nhân tài, mục tiêu cuối cùng của chúng ta là đào tạo đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia, kỹ sư và nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển đất nước. Cùng với đó, chúng ta xây dựng hệ sinh thái phát triển nhân tài đồng bộ, tăng cường kết nối giữa giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý để tạo môi trường học tập, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo liên tục. Hoàn thiện cơ chế phát hiện, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ nhân tài để phát huy hiệu quả lan tỏa của các thành tích đạt được tại các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực đối với hệ thống giáo dục, qua đó tạo nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước.
Trân trọng cảm ơn ông!

Thông tin thêm về thành tích của học sinh Việt Nam trong các kỳ thi Olympic năm 2026

Cục Quản lý chất lượng