Lần đầu quy định công nhận chứng chỉ sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân

GDVN -Bộ Giáo dục và Đào tạo đang dự thảo Thông tư quy định việc công nhận chứng chỉ để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
 

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc xây dựng Thông tư nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về công nhận chứng chỉ để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân; bảo đảm giá trị sử dụng và chất lượng của chứng chỉ; tạo điều kiện cho người học được tiếp tục học tập ở các trình độ cao hơn, thúc đẩy việc tự học, học tập suốt đời, học liên thông giữa các trình độ và tăng cường hội nhập quốc tế trong giáo dục và đào tạo.

Dự thảo Thông tư gồm 14 điều, nội dung các điều khoản được quy định theo hướng ngắn gọn, bao quát, rõ ràng, bảo đảm quy định đầy đủ các vấn đề mang tính nguyên tắc, làm cơ sở thống nhất cho việc công nhận chứng chỉ và phù hợp với thực tiễn sử dụng chứng chỉ trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Một số nội dung chính của Dự thảo Thông tư, gồm:

Thứ nhất, quy định rõ phạm vi điều chỉnh, xác định các loại chứng chỉ thuộc đối tượng thực hiện công nhận để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân

Nội dung dự thảo xác định cụ thể các loại chứng chỉ thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư, góp phần tạo cơ sở pháp lý thống nhất, tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau trong quá trình thực hiện (Điều 1).

Phạm vi điều chỉnh của dự thảo “khu trú” nhóm chứng chỉ được công nhận để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm (i) chứng chỉ ngoại ngữ; chứng chỉ theo khung năng lực hoặc theo chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành; (ii) chứng chỉ xác nhận kết quả của các kỳ thi độc lập sử dụng trong tuyển sinh trình độ đại học, cao đẳng; (iii) các chứng chỉ khác do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Đối với các loại chứng chỉ như chứng chỉ giáo dục đại học; chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp nhà giáo, chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm và các chứng chỉ, chứng nhận khác liên quan đến tiêu chuẩn, chức danh nghề nghiệp của nhà giáo thì thực hiện theo các văn bản quy phạm pháp luật có quy định về loại chứng chỉ đó.

Việc quy định rõ trong phạm vi điều chỉnh bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện, tránh chồng chéo, trùng lặp với quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác.

Thứ hai, bảo đảm chất lượng trong công nhận chứng chỉ để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân là yêu cầu tiên quyết

Yêu cầu này được quy định cụ thể tại Điều 5, là tiêu chuẩn áp dụng chung trong công nhận chứng chỉ, gồm 3 nhóm yêu cầu: (i) yêu cầu về tư cách pháp lý của cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp chứng chỉ; (ii) yêu cầu về độ tin cậy, minh bạch, bảo đảm chất lượng của chứng chỉ; (iii) yêu cầu về bảo đảm chất lượng đào tạo, bồi dưỡng hoặc tổ chức thi để cấp chứng chỉ.

Để bảo đảm chất lượng trong công nhận chứng chỉ, dự thảo cũng quy định rõ cách thức tổ chức thực hiện, theo đó cơ quan có thẩm quyền công nhận chứng chỉ cần thực hiện “5 phải”:

Phải ban hành tiêu chí công nhận đối với từng loại chứng chỉ thuộc phạm vi quản lý và thẩm quyền công nhận, bảo đảm phù hợp và đáp ứng yêu cầu sử dụng chứng chỉ trong hệ thống giáo dục quốc dân (Điều 6);

Phải thành lập Hội đồng tư vấn gồm các nhà khoa học, nhà chuyên môn am hiểu về lĩnh vực khảo thí hoặc quản lý chứng chỉ để tư vấn, đưa ra ý kiến độc lập về chuyên môn, làm cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định (Điều 7).

Phải ban hành Quy chế công nhận chứng chỉ áp dụng trong phạm vi quản lý của mình. Quy chế này sẽ quy định lề lối làm việc nội bộ, cụ thể hóa cách thức tổ chức thực hiện thẩm quyền và nhiệm vụ công nhận chứng chỉ trong phạm vi quản lý của Bộ/Sở/cơ sở giáo dục. Quy chế là căn cứ để làm rõ trách nhiệm của đơn vị chủ trì tiếp nhận, xử lý hồ sơ, Hội đồng tư vấn, các cá nhân, đơn vị có liên quan (Điều 8).

Phải công bố quyết định công nhận chứng chỉ hoặc danh mục chứng chỉ được công nhận trên trang thông tin điện tử và phải cập nhật khi có sự thay đổi (Điều 12).

Phải lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ công nhận chứng chỉ theo quy định; xử lý hoặc kiến nghị xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật (Điều 12).

Hướng quy định tại dự thảo đặt ra yêu cầu cơ quan có thẩm quyền công nhận chứng chỉ phải thiết lập cơ chế làm việc khoa học, chặt chẽ, nhất quán, vừa phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia tư vấn trong hoạt động đánh giá chứng chỉ, vừa bảo đảm trách nhiệm quyết định vẫn phải thuộc cơ quan có thẩm quyền, qua đó nâng cao chất lượng, tính khách quan và minh bạch trong công nhận chứng chỉ.

Thứ ba, tăng cường phân cấp, phân quyền, tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong việc công nhận từng loại chứng chỉ gắn với trách nhiệm giải trình xã hội và thúc đẩy sử dụng kết quả công nhận lẫn nhau

Dự thảo Thông tư xây dựng theo hướng phân cấp, phân quyền trong công nhận chứng chỉ gồm 3 cấp (Điều 4): Bộ Giáo dục và Đào tạo (Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng), Sở Giáo dục và Đào tạo (Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo), cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp (người đứng đầu cơ sở giáo dục) quyết định công nhận từng loại chứng chỉ theo thẩm quyền, cụ thể:

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận chứng chỉ ngoại ngữ; chứng chỉ theo khung năng lực hoặc theo chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo công nhận các loại chứng chỉ để sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên thuộc phạm vi quản lý;

Người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp ban hành quy chế công nhận chứng chỉ và công nhận chứng chỉ xác nhận kết quả của các kỳ thi độc lập sử dụng trong tuyển sinh trình độ đại học, cao đẳng để sử dụng trong các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng thuộc phạm vi quản lý của cơ sở giáo dục; chịu trách nhiệm giải trình trước pháp luật về chứng chỉ được công nhận.

Khoản 4 Điều 4 Dự thảo quy định: Các sở Giáo dục và Đào tạo có thể sử dụng kết quả công nhận của sở Giáo dục và Đào tạo khác, các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể sử dụng kết quả công nhận của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác (mà không cần thực hiện thủ tục công nhận) trên cơ sở tôn trọng kết quả công nhận đã và đang có hiệu lực, bảo đảm liên thông trong giáo dục. Quy định này góp phần thúc đẩy công nhận lẫn nhau, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống, hạn chế đánh giá lặp lại đối với cùng một chứng chỉ, đồng thời giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đề nghị công nhận chứng chỉ.

Thứ tư, quy định chuyển tiếp trong dự thảo bảo đảm tính liên tục, thống nhất của hệ thống pháp luật và bảo đảm quyền của người học

Dự thảo quy định Điều khoản chuyển tiếp (Điều 13) nhằm bảo đảm các chứng chỉ đã được sử dụng theo quy định của pháp luật trước khi Thông tư có hiệu lực thì tiếp tục được sử dụng theo quy định đối với chứng chỉ đó. Đồng thời, quy định cơ chế rà soát, xem xét việc tiếp tục công nhận khi khung năng lực được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm trong việc rà soát các chứng chỉ đã công nhận để xem xét, quyết định việc tiếp tục công nhận chứng chỉ theo khung năng lực đã được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế. Trường hợp không tiếp tục công nhận chứng chỉ thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Chi tiết Dự thảo: Dự thảo

Cục Quản lý chất lượng